turklehceleri.org

Pir

Türkiye Türkchisi – Tiniq Türkche Lughiti (Kuleli, 2013)

pir

[Köken: Farsça] Aksakal, Abuşka, Çal

ercilasun1991

pir

Türkiye Türkçesi: pir
Azerbaycan Türkçesi: pir iⱨtiyar goca
Başkurt Türkçesi: iⱨtiyar kart akhakal
Kazak Türkçesi: şal kart
Kırgız Türkçesi: abışka çal
Özbek Türkçesi: çàl
Tatar Türkçesi: kart aksakal
Türkmen Türkçesi: garrı
Uygur Türkçesi: pir bovay
Rusça: starets starik

Azarbayjan Türkchisining Izahliq Lughiti (Orucovun, 2006)

pir

I. is. [fars.]
1. Qoca, çox yaşlı kişi, ixtiyar. Pirə ata dedim, cavana qardaş; Ana, bacı bildim qızı, gəlini. Aşıq Ələsgər. [Buğac:] Burada bihuş yatarkən, ağsaçlı, ağsaqqallı nurani bir pir – mənə meydanda ad verən o qoca – ozan gözümə göründü. M.Rzaquluzadə. // Qoca adama müraciət. [Qurbanəli:] Ey pir, daha səbrim tükənmiş. S.S.Axundov.
2. Bir təriqət banisi və ya başçısı. // məc. Ustad, başçı, müəllim. Qıraram dəstəni, vurram nəfəri; Ərənlərin piri yanımda gərək! “Koroğlu”. Şair olan dərsi alır pirindən; Baş açmadım səgrəqibin sirrindən. Qurbani. ‣ (A) pir olmuş – yarızarafat, yarıistehza ilə deyilən ifadə. [Rüstəm bəy:] A pir olmuş, azarlı orada can verir. S.S.Axundov. [Mustafa:] Pir olmuş, nə edim, əsgərlikdir, bəxtəvərliyə göndərmirlər ki... Ə.Məmmədxanlı.

II. bax. ocaq 3-cü mənada. Şəhərdə böyük möcüzələr görünmüşdü: çoxlu ocaqlar, pirlər zühur etmişdi. Çəmənzəminli. Bakının ətrafındakı kəndlərin bir qismində bir çox pirlər, ocaqlar, ziyarətgahlar vardı. H.Sarabski.

Azarbayjan Türkchisining Sinonimler Lughiti (Çakıroğlu, 2013)

pir

I. qoca, yaşlı
{koca, yaşlı}

II. ocaq
{ocak}

Pamukkale Azarbayjan Türkchisi - Türkiye Türkchisi (A.D.T.ningki)

pir

tapınak

Özbekche—In'gilische Lughet (Dirks, 2005)

pir

1: (Persian) elder, father; (Sufi) master; patron (saint), master. ~i badavlat bo'ling Live long and prosper. ~ urgan the worst, the lowest.

2: hafsalasi ~ bo'ldi to lose faith, to become disheartened.pir 3 ono.flitting or fluttering sound.

Qirghizche – Türkiye Türkchisi Lughiti (Yudahin)

pir

f. dn. 1. ruhanî mürşit; bir tarikatın yahut onun bir dalının şeyhi; 2. aziz.

Türkmenche Izahliq Lughet (Kyýasowa, 2016)

pir

[pi:r], at. 1. Garry, goja, ýaşuly. 2. Sopularyň başlygy, ýolbaşçysy, ýokary dini at. Her kim güýçli bolsa, oňa pir diýrler (Magtymguly). 3. gepl.d. Bir hünäriň, käriň düýbüni tutujy ussat, şol hünäri, käri belent derejä ýetiriji.
 ‣ Pire gol bermek sopy bolmak. Pirini kädä gabamak sypara ýer goýmazlyk.

Uyghurche – Türkiye Türkchisi Lughiti (Kurban, 2016)

pir

I f. 1. İhtiyar 2. Ruhî, manevî baba. Ya pirim! – Yardım etmesi için manevî babaya hitap.
II Taklidî ses. Pir qilip uchup ketmek – Pır diye uçuvermek.


Axir izdelgen sözler: